Sık Sorulan Sorular

VIES (VAT Information Exchange System), Avrupa Komisyonu ve ulusal vergi idareleri tarafından ortaklaşa yürütülen, bir VAT numarasının sınır ötesi işlemler için geçerli ve aktif olup olmadığını doğrulayan AB genelinde bir veritabanıdır. 1993'te AB Tek Pazarı ile birlikte tanıtılmış olup EU Council Regulation No. 904/2010 kapsamında işler. Bir VAT numarası otomatik olarak VIES'te görünmez — ayrı bir başvuru gerektirir. Malları AB sınırları arasında hareket eden şirketler için, örneğin Amazon'un lojistik ağı içinde yeri değiştirilen envanter gibi, VIES kaydı isteğe bağlı değil, yasal bir zorunluluktur.

Bir VAT numarası, işletmenizi yerel satışlarda KDV (VAT) tahsil etmek ve ödemek üzere bir ülkenin vergi idaresine kaydeder. Bir ülkede envanter tutuyorsanız, malları o ülkenin gümrüğünden ithal ediyorsanız veya yerel mesafeli satış eşiklerini aşıyorsanız genellikle bir VAT numarasına ihtiyaç duyarsınız. AB dışı şirketler tipik olarak yerel bir şirket kurmak yerine bir mali temsilci aracılığıyla VAT numarası edinir. Hangi ülkelerin kayıt gerektirdiği tamamen lojistik kurulumunuza, özellikle de birden fazla depoda Amazon'un Pan-European FBA ağını kullanıp kullanmadığınıza bağlıdır.

Bir VAT numarası, işletmenizi belirli bir ülkenin vergi idaresi nezdinde yurt içi KDV (VAT) tahsil etmek ve ödemek üzere kaydeder. VIES kaydı ise, o numarayı AB'nin ortak sınır ötesi veritabanına listeleyen, topluluk içi işlemler ve raporlama için tanınmayı sağlayan ayrı ve ek bir adımdır. Bir VAT numarasına sahip olmak sizi otomatik olarak VIES'e dahil etmez — dahil edilmek için özel olarak başvurmanız gerekir ve teminat dahil bu başvurunun gereklilikleri her ülke tarafından bağımsız olarak belirlenir.

Çoğu durumda evet. AB'de bir işyeri bulunmayan AB dışı şirketler, VAT kaydı yaptırmak ve VIES'e başvurmak için genellikle şirketin VAT yükümlülüklerinden müştereken sorumlu olan, yerel bazlı bir mali temsilciye ihtiyaç duyar. Sınırlı sayıda ülke bunun yerine doğrudan kimliklendirmeye izin verir, ancak bu seçenek büyük AB dışı pazarlarda yerleşik şirketler için yaygın değildir. Temsilci tipik olarak kaydı, sürekli beyanları ve yerel vergi idaresiyle iletişimi şirket adına yürütür.

Süreler ülkeye ve başvurunun eksiksizliğine göre değişir, ancak çoğu AB dışı şirket asgari 8 hafta hesaba katmalı, daha karmaşık durumlarda ise gerçekçi bir aralık 4 aya kadar uzayabilir. Yaygın gecikmeler arasında eksik kurumsal belgeler, eksik çeviri veya apostiller ve vergi idaresinden gelen açıklama talepleri yer alır. VIES kaydının ve gerekli herhangi bir mali teminatın eklenmesi süreyi daha da uzatır. Belirli bir lansman tarihini hedefleyen şirketler süreci genellikle çok önceden, mümkünse ideal olarak 4 ila 6 ay öncesinden başlatmalıdır.

Evet — bu, çoğu AB dışı şirket için standart yoldur. Yerel bir şirket kurmak yerine, yabancı şirketinizi doğrudan kaydeden ve VAT uyumunu onun adına yöneten bir mali temsilci atarsınız; şirketiniz ise yasal kayıtlı satıcı olarak kalır. Bu, muhasebe ve kurumsal beyanlar dahil, yerel bir tüzel kişilik sürdürmenin maliyetinden kaçınmayı sağlar. Bir ülkeyle tek bağlantısı envanter veya satış olan şirketler için genellikle daha pratik seçenektir.

Maliyetler ülkeye ve hizmet sağlayıcıya göre değişir, ancak üç bileşen için plan yapın: mali temsilcinin kurulum ve sürekli hizmet ücretleri, VIES için gereken herhangi bir teminat (İtalya'da tipik olarak €50.000'lik nakit depozito yerine, 3 yıllık teminat süresinin tamamını kapsayan tek bir sigorta primi) ve kurumsal belgeler için çeviri veya noter masrafları. Çoğu AB ülkesi VAT kaydının kendisi için ayrı bir devlet başvuru ücreti almaz. Uygulandığı yerde teminat yapısı genellikle planlanması gereken en büyük değişken maliyettir.

Gereklilikler ülkeden ülkeye önemli ölçüde değişir — tek bir AB geneli kural yoktur. Örneğin İtalya, Nisan 2025'ten bu yana mali temsilci kullanan AB dışı şirketlerin €50.000'lik bir teminat yatırmasını zorunlu kılmıştır. Diğer üye devletler, farklı teminat tutarları, belge gereklilikleri veya hiçbiri gibi kendi koşullarını belirler. Kurallar merkezi olarak değil ulusal düzeyde belirlendiğinden, bir ülkenin kurallarının başka yerde de geçerli olduğunu varsaymak yerine, kayıt yaptırdığınız ülkenin özel gerekliliklerini başvurmadan önce teyit etmek önemlidir.

Nisan 2025'ten bu yana, İtalya'da VIES kaydı için mali temsilci kullanan AB dışı ve AEA dışı şirketler, onaydan önce asgari 36 ay süreyle tutulan en az €50.000'lik bir mali teminat yatırmalıdır. Kural, özellikle mali temsilciler aracılığıyla tersine yükleme (reverse-charge) mekanizmasını istismar eden yabancı şirketlerle bağlantılı VAT dolandırıcılığını azaltmak için getirilmiştir. Mevcut VIES kayıtlıları bir geçiş süresi almış, ancak yeni başvuru sahiplerinin gerekliliği en baştan karşılaması gerekmektedir.

Mallarınız VIES kaydı olmadan AB sınırlarını geçerse — Amazon'un kendi lojistik ağı içindeki transferler dahil — o andan itibaren uyumsuz durumdasınız demektir. Sonuçlar arasında normalde uygulanmayacak yerlerde VAT'ın uygulanması, sınır ötesi stok hareketlerinin hatalı raporlanması ve vergi idarelerinden artan denetim yer alabilir. Bir teminatın süresi dolduğunda veya yatırılmadığında, ilgili vergi idaresi VAT numaranızı VIES'ten tamamen çıkarabilir ve sorun çözülene kadar uyumlu sınır ötesi faaliyeti durdurabilir. Özellikle Amazon satıcıları için bu çoğu zaman erteleyebileceğiniz bir tercih değildir: Amazon, geçerli bir VIES kaydı olmadan genellikle bir satıcı hesabını FBA için etkinleştirmez, çünkü FBA doğası gereği sınır ötesi envanter hareketine dayanır — Amazon, stoğu yalnızca satıcının başlangıçta gönderdiği yere göre değil, talebe göre ağı boyunca tahsis eder ve yeniden konumlandırır. Uygulamada bu, VIES'i atlarken Amazon'da yalnızca yurt içinde satış yapmanın gerçekçi bir yolu olmadığı anlamına gelir.

Avrupa Komisyonu, bir ülke kodu ve VAT numarası girildiğinde anında geçerli veya geçersiz bir sonuç ve mevcutsa kayıtlı şirket adını döndüren ücretsiz bir kamu aracı sunar. Bir VAT numarasını doğrudan https://ec.europa.eu/taxation_customs/vies/#/vat-validation adresinden kontrol edebilirsiniz. Bu araç ilgili üye devletin ulusal veritabanını gerçek zamanlı olarak sorgular — VIES'in kendisi verileri bağımsız olarak saklamaz. Hem kendi kayıt durumunuzu teyit etmek hem de bir işlemi topluluk içi ve vergiden muaf olarak değerlendirmeden önce bir iş ortağının numarasını doğrulamak için kullanışlıdır.

Bu, yalnızca kimin satın aldığına değil, mallarınızın nasıl hareket ettiğine bağlıdır. Amazon'un Pan-European FBA'sını kullanan yalnızca B2C satıcılar bile, rutin lojistik olarak AB lojistik merkezleri arasında transfer edilen envantere sahip olur ve bu transferler alıcı türünden bağımsız olarak genellikle VIES kaydı gerektirir. Ayrıca, AB geneli €10.000 eşiğinin üzerindeki çoğu B2C satışı One Stop Shop (OSS) programı üzerinden raporlanır, ancak OSS satış KDV'sini kapsarken VIES stok hareketi raporlamasını kapsar — bunlar birbirinin yerine geçmez.

Amazon, AB lojistik merkezlerini kullanan veya satış eşiklerini aşan satıcılardan geçerli bir VAT numarasının kanıtını talep edebilir ve bunu sağlamamak, ürün listelemelerinin askıya alınmasına veya hesap kısıtlamalarına yol açabilir. Ancak Amazon'un kontrolleri genellikle VIES durumuna değil, VAT numarasının kendisine odaklanır — yani bir satıcı, hâlâ bir ülkenin VIES gerekliliklerini karşılayamıyorken Amazon'un doğrulamasını geçebilir. Amazon'un kontrolleri, tam uyumu bağımsız olarak teyit etmenin yerini tutmaz.

EPR, üreticilerin ambalajların ve belirli ürünlerin tüketici kullanımından sonra toplanmasını, geri dönüştürülmesini veya bertaraf edilmesini finanse etmesini gerektiren düzenleyici bir çerçevedir ve ambalaj, elektronik ve piller gibi kategorileri kapsar. Bir AB ülkesine ambalajlı fiziksel mallar satıyorsanız, genellikle o ülkenin ulusal EPR programına kayıt yaptırmanız ve ilgili ücretleri ödemeniz gerekir. VAT gibi, EPR yükümlülükleri de her ülkenin idaresi tarafından ayrı ayrı belirlenir ve uygulanır.

Çoğu durumda evet — EPR programları AB tarafından merkezi olarak değil, ulusal düzeyde kurulur ve yönetilir, bu nedenle bir ülkede kayıt yaptırmak başka yerlerdeki yükümlülüklerinizi karşılamaz. Gereklilikler, ücret yapıları ve raporlama kategorileri ülkeye ve ambalaja karşı elektronik gibi ürün türüne göre farklılık gösterir. Malları birden fazla ülkeye ulaşan, Amazon'un Pan-European FBA ağını kullanan satıcılar, ürünlerinin satıldığı veya depolandığı her yerde ayrı ayrı kayıt yaptırmayı beklemelidir.